३ माघ २०८१, बिहीबार, इजरायल र हमासबीच गाजा युद्धविराम र बन्धक सम्झौता भएको छ। इजरायल र हमासबीच गाजा क्षेत्रमा युद्धविराम गर्ने र हमासले कब्जामा राखेका इजरायली बन्धक तथा इजरायलले हिरासतमा लिएका प्यालेस्टिनीहरूको रिहाइ गर्ने सम्झौता भएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग संस्थाहरूले यो सम्झौताको स्वागत गर्दै गाजामा मानवीय सहायता तीव्र रूपमा विस्तार गर्ने वचन दिएका छन्। प्यालेस्टिनी शरणार्थीका लागि संयुक्त राष्ट्र संघीय एजेन्सीले युद्धले पुर्याएको पीडा कम गर्न “द्रुत, अवरोधरहित र निरन्तर मानवीय पहुँच” सुनिश्चित गर्न आग्रह गरेको छ।तीन चरणमा कार्यान्वयन गरिने यो सम्झौता आइतबारबाट सुरु हुने अपेक्षा गरिएको छ, तर यसको धेरै विवरणहरू अझै अस्पष्ट छन्।
यसलाई इजरायली मन्त्रिपरिषद्ले अनुमोदन गर्न बाँकी छ, र प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले सबै विवरणहरू टुंगो नलाग्दासम्म टिप्पणी नगर्ने बताएका छन्। सम्झौतामा बाइडेन र ट्रम्प पक्षको "प्रायः अभूतपूर्व" सहकार्य भएको बताइएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले यो वार्ता अस्थायी युद्धविरामभन्दा पर पुगेर "युद्धको स्थायी अन्त्य" सम्म विस्तार हुने बताउनुभएको छ।
जर्मनी, बेलायत र फ्रान्सले इजरायल र हमासबीच भएको युद्धविराम र बन्धक सम्झौताको स्वागत गरेका छन्। यी देशहरूले यो सम्झौताले दीर्घकालीन शान्तिका लागि मार्ग खोल्ने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्। नेताहरूले मानवीय सहायता र कूटनीतिक प्रयासहरूलाई तीव्र पार्दै गाजामा स्थायी समाधान खोज्न आह्वान गरेका छन्।
गाजामा युद्धको कारणले हालसम्म ४६,००० भन्दा बढी प्यालेस्टिनीको ज्यान गएको रिपोर्ट गरिएको छ। तर मानवीय संकट र सूचनाको अभावका कारण वास्तविक मृतक संख्या अझ धेरै हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। यस विनाशले गाजाको जनजीवन र पूर्वाधारमा गहिरो असर पारेको छ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई गम्भीर मानवीय सहयोगको आवश्यकता औंल्याएको छ।
इजरायल-हमास सम्झौताको पहिलो चरण: मुख्य विवरणहरू
• सम्झौतामा के छ:
पहिलो चरणमा युद्धविराम हुनेछ, र हमास तथा यसको सहयोगी समूहहरूले गाजामा राखिएका ३३ जना बन्धकहरूलाई रिहा गर्नेछन्। यसमा नागरिक, महिला सैनिक, बालबालिका, वृद्धवृद्धा, र बिरामीहरू समावेश छन्। इजरायलले आफ्नो हिरासतमा रहेका १,००० प्यालेस्टिनी बन्दीहरूलाई रिहा गर्नेछ।
• गाजामा बाँकी बन्धकहरू:
७ अक्टोबर २०२३ मा इजरायलबाट कब्जा गरिएका २५० व्यक्तिहरूमध्ये हमास र यसको सहयोगीहरूले ९४ जनालाई नियन्त्रणमा राखेका छन्। तीमध्ये ३४ जनाको मृत्यु भइसकेको छ, तर वास्तविक संख्या अझ बढी हुन सक्ने अनुमान छ। बाँकी ८१ जना पुरुष र १३ जना महिला छन्।
• विदेशी बन्धकहरू:
गाजामा रहेका ८४ बन्धक इजरायली हुन्। थप आठ जना थाइल्यान्डका, एक जना नेपालका, र एक जना टान्जानियाका छन्।
• अमेरिकी बन्धकहरू:
गाजामा सात जना अमेरिकी बन्धक छन्। तीन जना जीवित रहेको अनुमान छ: एडन अलेक्जान्डर, सागुई डेकल-चेन, र कीथ सिगेल। चार जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भए पनि शवहरू फिर्ता गरिन बाँकी छ।
• रिहाइको प्रक्रिया:
पहिलो चरणमा हमासले तीन इजरायली महिला नागरिक बन्धकहरूलाई रिहा गर्नेछ। सातौं दिनमा थप चार जनालाई रिहा गरिनेछ। त्यसपछि प्रत्येक सात दिनमा तीन जना इजरायली बन्धकहरूलाई, विशेषगरी महिला (नागरिक र सैनिक), रिहा गरिनेछ।
• बन्दी विनिमय:
सम्झौता अनुसार, हमासले ३३ बन्धकहरूलाई रिहा गर्दा इजरायलले अक्टोबर ८, २०२३ मा पक्राउ परेका, तर हमासको आक्रमणमा संलग्न नभएका १,००० प्यालेस्टिनी बन्दीहरूलाई रिहा गर्नेछ।
• प्यालेस्टिनी बन्दीहरूको अवस्था:
इजरायलले १०,००० भन्दा बढी प्यालेस्टिनी बन्दीहरूलाई नियन्त्रणमा राखेको छ। यसमा ३,३७६ जना प्रशासनिक हिरासतमा रहेका छन्, जसमा कुनै सार्वजनिक मुद्दा दायर गरिएको छैन। यस समूहमा ९५ बालबालिका र २२ महिला छन्।
